Czas czytania: 3 min
Stosowanie składników pochodzenia zwierzęcego rozpoczęło się na początku XVIII wieku i rozwijało się powoli, tuż po postępie w dziedzinie nauki i technologii. Wcześniej wykorzystanie składników pochodzenia zwierzęcego ograniczało się do nielicznych produktów, takich jak wyroby skórzane, barwniki, kosmetyki itp. Jednak zakres stosowania składników pochodzenia zwierzęcego rozszerzył się również na chemię gospodarczą, preparaty z sektora ochrony zdrowia oraz nowoczesną medycynę. Przykładowo, powszechne leki zawierają laktozę, żelatynę i stearynian magnezu pochodzenia zwierzęcego.
Do niedawna przepisy regulujące kwestię składników pochodzenia zwierzęcego znajdowały się na wczesnym etapie rozwoju. Przełomowy postęp w zakresie regulacji można przypisać dwóm (2) głównym aspektom. Pierwszy wynika z zagrożeń dla zdrowia stwarzanych przez składniki pochodzenia zwierzęcego, a drugi wiąże się z obawami o charakterze religijnym i świeckim. Badania pokazują, że materiały pochodzenia zwierzęcego nie tylko stanowią siedlisko patogenów, ale również sprzyjają ich rozwojowi. Zanieczyszczone składniki leków mogą stwarzać potencjalne zagrożenie dla zdrowia, które może dotyczyć różnych grup pacjentów, w tym osób z osłabioną odpornością oraz zdrowych ludzi w każdym wieku.
Zgodność z wymogami halal
Termin „Halal” odnosi się do żywności dozwolonej zgodnie z prawem islamskim. Pojęcie to dotyczy głównie produktów mięsnych. W związku z tym produkty zawierające wieprzowinę (np. żelatynę wieprzową) oraz inne składniki pochodzenia zwierzęcego nie są uznawane za Halal. Ponadto alkohol również jest niedozwolony, co sprawia, że dany produkt traci status Halal. Standard ten jest kojarzony przede wszystkim z żywnością, ale ma zastosowanie również w odniesieniu do kosmetyków, leków, a nawet praktyk biznesowych. W przypadku kosmetyków szczególnym przedmiotem troski konsumentów poszukujących produktów Halal są takie wyroby jak szminki czy perfumy na bazie alkoholu. Zgodność z wymogami Halal jest konieczna przy eksportowaniu towarów do krajów Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC), Malezji, Indonezji oraz na Bliski Wschód, a także ma duże znaczenie na całym świecie. Jednym z głównych wyzwań, przed którymi stają producenci kosmetyków, jest stosowanie różnych standardów Halal w poszczególnych krajach – niektóre składniki dozwolone w jednych państwach mogą być zakazane lub budzić wątpliwości w innych. Państwa należące do GCC, obejmujące Zjednoczone Emiraty Arabskie, Arabię Saudyjską, Oman, Katar, Bahrajn, Kuwejt i Jemen, zharmonizowały swoje standardy Halal. W obliczu rosnącego popytu na produkty Halal na całym świecie znaczenie uzyskania certyfikatu Halal wzrosło bardziej niż kiedykolwiek.
Certyfikat Koszerności
Pojęcie „koszerny” służy do określenia żywności, która spełnia surowe normy żywieniowe tradycyjnego prawa żydowskiego. W 2017 roku wartość globalnego rynku żywności koszernej szacowano na 24 miliardy dolarów. Szacuje się, że w latach 2017–2025 rynek ten będzie rósł w tempie 11,6% (CAGR), osiągając do 2025 roku wartość blisko 60 miliardów dolarów. Agencja Certyfikacji Koszerności to organizacja, która przyznaje certyfikat (hechszer) napojom, składnikom, żywności pakowanej i określonym materiałom, a także placówkom gastronomicznym oraz obiektom, w których przygotowuje się lub podaje żywność koszerną. Zasady koszerności dotyczą również produktów nieżywnościowych, takich jak środki czystości, pojemniki na żywność, zmiękczacze wody, opakowania i kosmetyki. Aby uzyskać certyfikat koszerności, każdy składnik, dodatek do żywności oraz substancja pomocnicza w procesie produkcji muszą również posiadać certyfikat lub zatwierdzenie koszerności. Certyfikaty koszerności są wydawane na okres jednego roku od daty ich wystawienia. Produkty posiadające certyfikat koszerności mają szczególne znaczenie dla ludności żydowskiej, a wiele firm bierze pod uwagę certyfikację koszerności podczas eksportu do takich krajów jak Izrael, US i Wielka Brytania.
Certyfikat BSE/TSE
Certyfikat potwierdzający brak TSE/BSE jest jednym z ważnych wymagań regulacyjnych dotyczących składników pochodzenia zwierzęcego. Transmisyjne gąbczaste encefalopatie (TSE) to grupa chorób występujących u ludzi i zwierząt, charakteryzujących się zwyrodnieniem tkanki mózgowej o gąbczastej strukturze, co prowadzi do śmierci. Obejmują one takie schorzenia jak gąbczasta encefalopatia bydła (BSE), znana również jako choroba szalonych krów, scrapie u owiec oraz choroba Creutzfeldta-Jakoba (CJD) u ludzi. Natura czynnika zakaźnego wywołującego te choroby nie została w pełni poznana. Jednak zgodnie z najbardziej akceptowaną teorią za czynnik ten uznaje się prion, będący zmienioną formą prawidłowego białka komórkowego.
Certyfikat TSE/BSE jest wymogiem w przypadku składników pochodzenia zwierzęcego, które potencjalnie mogą być zanieczyszczone TSE. Certyfikat zgodności z wymogami TSE/BSE gwarantuje, że składniki pochodzenia zwierzęcego są wolne od TSE/BSE i wiążą się z niskim ryzykiem. Unijne rozporządzenie (WE) nr 999/2001 reguluje specyfikację oraz wymagania związane z TSE.
Do najczęściej stosowanych w kosmetykach składników pochodzenia zwierzęcego należą m.in. alanina, kwas mlekowy, miód, wosk pszczeli, olej z wątroby dorsza, cystyna, żelatyna, gliceryna, kwas hialuronowy, keratyna, kwas linolowy, piżmo, polisorbaty, jedwab oraz retinol. Niemniej jednak w ostatnich czasach podejmowane są wysiłki mające na celu zastąpienie ich odpowiednimi zamiennikami.
