Novel Food to żywność, która nie była spożywana przez ludzi w znaczącym stopniu w przeszłości i może pochodzić ze źródeł niestandardowych lub powstawać przy użyciu nowych technologii wytwarzania lub modyfikacji produktów spożywczych. Produkty te mogą również charakteryzować się nowymi właściwościami, odmiennymi od tradycyjnej żywności, takimi jak unikalne wartości odżywcze, nowe doznania sensoryczne czy dłuższy okres przydatności do spożycia.
Koncepcja Novel Food została po raz pierwszy wprowadzona przez Unię Europejską (UE) w 1997 roku w celu zagwarantowania bezpieczeństwa tego rodzaju żywności dla konsumentów, a jednocześnie wspierania innowacji w branży spożywczej. UE definiuje Novel Food jako „żywność lub składniki żywności, które nie były stosowane do spożycia przez ludzi w znaczącym stopniu w UE przed 15 maja 1997 r.”
Aby wprowadzić żywność nową (Novel Food) na rynek UE, firma musi przejść rygorystyczną procedurę oceny bezpieczeństwa. Ocena ta bada potencjalne ryzyka i korzyści płynące ze spożycia danego produktu, a także jego skład odżywczy i zamierzone zastosowanie. Proces ten nadzoruje Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), który odpowiada za udzielanie Komisji Europejskiej porad naukowych w sprawach związanych z bezpieczeństwem żywności.
W przypadku tradycyjnej żywności z państwa trzeciego, czyli żywności o historii bezpiecznego stosowania w kraju spoza UE, można zastosować uproszczoną procedurę o mniej rygorystycznych wymaganiach.
Cały proces autoryzacji żywności nowej może potrwać kilka lat i obejmować badania na zwierzętach, badania kliniczne oraz inne formy badań. Jeśli żywność nowa zostanie dopuszczona do sprzedaży w UE, będzie podlegać surowym wymogom dotyczącym etykietowania, aby konsumenci byli świadomi jej nowego statusu.
Przykłady Novel Food obejmują owady, żywność na bazie alg oraz produkty wytwarzane w nowych procesach produkcyjnych (takie jak mleko lub chleb poddane działaniu promieniowania UV).
W UE owady są uznawane za żywność nową (Novel Food), mimo że od wieków są spożywane przez ludzi w wielu kulturach na całym świecie. Owady są bogatym źródłem białka i innych składników odżywczych oraz mogą stanowić zrównoważoną alternatywę dla tradycyjnych źródeł białka zwierzęcego.
Żywność na bazie alg to kolejny przykład żywności nowej, która zyskuje na popularności ze względu na swoje walory odżywcze i zrównoważone metody produkcji. Algi są bogate w witaminy, minerały i kwasy tłuszczowe omega-3, a ich uprawa wymaga minimalnych zasobów, takich jak woda i światło słoneczne.
Do tworzenia Novel Food wykorzystuje się również zabiegi z użyciem światła ultrafioletowego (UV). Przykładowo naukowcy zastosowali promieniowanie UV do potraktowania mleka krowiego po pasteryzacji w celu przedłużenia jego przydatności do spożycia. Zabieg ten powoduje również wzrost stężenia witaminy D3, co można wykorzystać do walki z niedoborami w populacjach o ograniczonym nasłonecznieniu.
Rozwój Novel Food stwarza możliwość sprostania wielu wyzwaniom stojącym przed globalnym systemem żywnościowym, takim jak wzrost liczby ludności, zmiana klimatu czy brak bezpieczeństwa żywnościowego. Wprowadzanie nowej żywności rodzi jednak również pytania dotyczące bezpieczeństwa, etyki i akceptacji ze strony konsumentów.
Krytycy Novel Food argumentują, że proces oceny bezpieczeństwa nie jest wystarczający, aby zagwarantować, że produkty te są bezpieczne dla ludzi, a długoterminowe skutki ich spożywania dla zdrowia nie zostały dokładnie poznane. Pojawiają się również obawy dotyczące potencjalnych, niezamierzonych skutków środowiskowych wynikających z zastosowania nowych technologii w produkcji żywności.
Podsumowując, Novel Food to istotny obszar innowacji w branży spożywczej, oferujący potencjalne nowe źródła składników odżywczych, większy poziom zrównoważonego rozwoju oraz wyższy stopień bezpieczeństwa żywnościowego. Kwestie bezpieczeństwa i etyki związane z tworzeniem i spożywaniem takiej żywności muszą jednak zostać dokładnie ocenione, aby upewnić się, że jest ona bezpieczna i korzystna zarówno dla ludzkiego zdrowia, jak i środowiska.
Chcesz dowiedzieć się więcej o żywności nowej (Novel Food)? A może szukasz wsparcia regulacyjnego, które pomoże Ci wprowadzić produkt typu Novel Food na rynek UE? Skontaktuj się z firmą Freyr.