Czas czytania: 3 min
W obliczu narastających problemów środowiskowych i rosnącej presji regulacyjnej przejście z gospodarki linearnej na gospodarkę obiegu zamkniętego stało się priorytetem strategicznym dla firm z różnych branż. Celem gospodarki obiegu zamkniętego jest minimalizacja ilości odpadów oraz maksymalizacja ponownego wykorzystania, recyklingu i odzysku materiałów. Jednym z kluczowych narzędzi regulacyjnych pomagających branżom w przejściu na ten model jest rozszerzona odpowiedzialność producenta (EPR).
Czym jest EPR?
Rozszerzona odpowiedzialność producenta to podejście polityczne, które czyni producentów odpowiedzialnymi za cały cykl życia ich produktów – a zwłaszcza za ich fazę poużytkową. Oznacza to, że producenci muszą nie tylko dbać o bezpieczeństwo i działanie produktu, ale także zadbać o jego utylizację, recykling lub ponowne użycie po zużyciu.
Dlaczego EPR jest ważna dla gospodarki obiegu zamkniętego?
EPR wspiera ograniczanie ilości odpadów, efektywność gospodarowania zasobami oraz zarządzanie cyklem życia produktu. Nakładając na producentów odpowiedzialność za zarządzanie wpływem ich produktów na środowisko, EPR zachęca do lepszego projektowania wyrobów – takich jak opakowania łatwiejsze w recyklingu, mniejsze zużycie materiałów oraz korzystanie z materiałów zrównoważonych, takich jak tworzywa biodegradowalne czy zawartość pochodząca z recyklingu.
W efekcie EPR pomaga zamknąć obieg w cyklu życia produktu, przekształcając odpady w zasoby. Rozwiązanie to wpisuje się w zasady gospodarki obiegu zamkniętego, które mają na celu utrzymanie materiałów i produktów w obiegu tak długo, jak to możliwe, przy jednoczesnym ograniczeniu zanieczyszczeń i szkód środowiskowych.
Aktualne zmiany w przepisach dotyczących EPR
W latach 2024–2025 Włochy, Francja oraz kilka stanów w US wdrożyły programy rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR) dla odpadów opakowaniowych, a organizacja Circular Action Alliance (CAA) stała się wiodącą organizacją odpowiedzialności producenta (PRO) w wielu jurysdykcjach.
Kalifornia: W styczniu 2024 r. zatwierdziła ustawę o zapobieganiu zanieczyszczeniom tworzywami sztucznymi i odpowiedzialności producentów za opakowania (SB 54). Ostateczne przepisy spodziewane są do stycznia 2026 r.
Kolorado: Zatwierdziło ustawę o programie odpowiedzialności producentów za recykling w całym stanie w maju 2023 r. Projekt planu złożono w lutym 2025 r., a konsultacje społeczne i przegląd trwają. Uruchomienie programu zaplanowano na 2026 rok.
Maryland: W październiku 2023 r. organizacja CAA została wybrana do reprezentowania producentów w Stanowej Radzie Doradczej ds. Odpowiedzialności Producenta. Rada przedstawi rekomendacje dotyczące EPR do 1 grudnia 2024 r.
Minnesota: Zgodnie z ustawą o redukcji odpadów opakowaniowych i kosztów MPCA potwierdziła rejestrację CAA jako PRO w dniu 18 lutego 2025 r. Producenci muszą dołączyć do zarejestrowanej organizacji PRO do 1 lipca 2025 r.
Oregon: Zgodnie z ustawą o modernizacji recyklingu CAA była jedynym podmiotem, który złożył plan programu do 1 kwietnia 2024 r. Pełne wdrożenie programu EPR nastąpi 1 lipca 2025 r. Producenci muszą przekazać do PRO dane dotyczące opakowań za 2024 rok do 31 marca 2025 r.
Francja – od stycznia 2022 r., zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu marnotrawstwu i gospodarce obiegu zamkniętego, sprzedawcy oferujący swoje towary we Francji muszą przestrzegać nowych zasad rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR).
Kluczowe wymagania w ramach EPR
Zgodnie z ramami prawnymi EPR producenci muszą:
- Zarejestrować się w organach krajowych lub regionalnych.
- Finansować zbiórkę i recykling zużytych opakowań lub produktów.
- Składać coroczne sprawozdania dotyczące ilości produktów i działań związanych z recyklingiem.
- Przestrzegać zasad ekoprojektowania i etykietowania, aby informować użytkowników końcowych o metodach utylizacji.
Spełniać normy dotyczące zawartości materiałów z recyklingu oraz cele w zakresie nadawania się do recyklingu, zgodnie z wymogami przepisów takich jak unijne rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR).
W UE na przykład firmy muszą zapewnić, aby ich opakowania nadawały się do recyklingu do 2030 roku oraz spełniały cele dotyczące zawartości materiałów z recyklingu. Podobne regulacje dotyczące gospodarki obiegu zamkniętego pojawiają się na całym świecie, czyniąc zgodność z przepisami EPR kluczowym wymogiem we wszystkich branżach.
Branże objęte przepisami EPR
Choć początkowo przepisy dotyczące EPR koncentrowały się na odpadach opakowaniowych, obecnie obejmują one również elektronikę, baterie, tekstylia, a nawet wyroby farmaceutyczne. Na przykład:
- Ochrona zdrowia: EPR pomaga w zarządzaniu odpadami farmaceutycznymi w ramach EPR oraz wspiera zrównoważone opakowania produktów medycznych.
- Towary konsumpcyjne: Producenci muszą przeprojektować produkty i opakowania tak, aby były bardziej przydatne do recyklingu lub ponownego użycia.
- Kosmetyki i artykuły higieny osobistej: Firmy inwestują w materiały pochodzące z recyklingu poużytkowego (PCR) oraz ekoznakowanie.
Podsumowanie
EPR to nie tylko narzędzie zapewniające zgodność z przepisami – to szansa strategiczna dla firm, które chcą być liderami w dziedzinie zrównoważonego rozwoju. Włączając EPR do swoich działań, przedsiębiorstwa mogą zmniejszyć wpływ na środowisko, wzmocnić wizerunek marki i wnieść istotny wkład w globalne przejście na gospodarki obiegu zamkniętego.
Freyr pomaga firmom spełniać wymagania EPR i wdrażać zasady zrównoważonego rozwoju w całym cyklu życia produktu.
Freyr pomaga firmom w skutecznej implementacji rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR), zapewniając fachowe doradztwo w zakresie globalnych przepisów dotyczących opakowań oraz standardów gospodarki obiegu zamkniętego. Od oceny przydatności opakowań do recyklingu po zapewnienie zgodności z przepisami – Freyr wspiera przedsiębiorstwa w przyjmowaniu zrównoważonych praktyk, spełnianiu obowiązków producenta oraz utrzymaniu dostępu do rynku z pełnym zaufaniem.
Freyr dba o zgodność z przepisami dotyczącymi zrównoważonych opakowań, wspierając innowacje w tej dziedzinie, pomagając firmom w przechodzeniu na materiały biodegradowalne, wdrażaniu unijnego cyfrowego paszportu produktu oraz zapewniając zgodność z Europejskim Zielonym Ładem.
