Wpływ unijnego rozporządzenia w sprawie wylesiania na żywność i suplementy diety: Jak zapewnić zgodność z wymogami dotyczącymi produktów niepowiązanych z wylesianiem

Unijne rozporządzenie w sprawie wylesiania (EUDR) to przełomowa inicjatywa mająca na celu rozwiązanie jednego z najpoważniejszych problemów środowiskowych naszych czasów: wylesiania. W obliczu rosnącej globalnej świadomości ekologicznej unijne rozporządzenie w sprawie wylesiania stoi na czele działań UE w ramach kompleksowego planu walki ze zmianami klimatu i utratą różnorodności biologicznej.

Rozporządzenie to będzie szczególnie ważne dla tych branż, które zależą również od produktów rolnych, takich jak żywność i suplementy diety. W tym artykule na blogu przyjjrzymy się bliżej kwestią związanym z EUDR: jak będzie działać, jakie produkty zostaną nią objęte, jaką rolę odegrają łańcuchy dostaw wolne od wylesiania oraz jakie wyzwania i możliwości przed nami stoją.

Czym jest unijne rozporządzenie w sprawie wylesiania (EUDR)?

Unijne rozporządzenie w sprawie wylesiania (EUDR) to kompleksowe przepisy wprowadzone przez Unię Europejską w celu wyeliminowania wylesiania związanego z ekspansją rolnictwa. Głównym celem jest zagwarantowanie, że produkty sprzedawane w UE są wolne od wylesiania lub degradacji lasów.

Rozporządzenie ma na celu wprowadzenie rygorystycznego podejścia do europejskich wymogów dotyczących należytej staranności dla firm prowadzących handel określonymi towarami, a także wyeliminowanie wpływu UE na globalne wylesianie oraz promowanie zrównoważonych praktyk w zakresie użytkowania gruntów.

Harmonogram wdrożenia

Unijne rozporządzenie w sprawie wylesiania (EUDR) wejdzie w życie 30 grudnia 2026 r. Od tego dnia firmy działające na rynku unijnym będą zobowiązane do przestrzegania nowych wymagań dotyczących należytej staranności i sprawozdawczości określonych w rozporządzeniu. Data stosowania przepisów dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw została wyznaczona na 30 czerwca 2027 r., co daje tym firmom dodatkowy czas na dostosowanie swojej działalności do rozporządzenia.

30 czerwca 2030 r. Komisja Europejska przeprowadzi przegląd wdrażania EUDR i jego ogólnego wpływu. Ten okres przejściowy ma kluczowe znaczenie dla firm, aby mogły skonfigurować swoje łańcuchy dostaw, rozpocząć wymaganą należytą staranność i zapewnić pełną zgodność z EUDR przed rozpoczęciem egzekwowania przepisów.

Towary objęte rozporządzeniem EUDR

EUDR dotyczy w szczególności towarów, które historycznie były powiązane z wylesianiem. Należą do nich:

• Soja: Stosowana w wielu produktach spożywczych, paszach dla zwierząt i suplementach diety.
• Olej palmowy: Powszechnie stosowany w żywności przetworzonej, produktach higieny osobistej i kosmetykach.
• Kakao: Wymagane do produkcji czekolady i innych wyrobów cukierniczych.
• Kawa: Towar będący przedmiotem międzynarodowego obrotu handlowego, cieszący się dużym popytem konsumenckim.
• Drewno i tarcica: Stosowane w budownictwie, meblarstwie, produkcji wyrobów papierniczych oraz opakowań.
• Wołowina i skóra: Produkty te są często powiązane z wylesianiem w regionach dorzecza Amazonki.
• Guma: Kluczowy surowiec wykorzystywany do produkcji opon, obuwia i wyrobów medycznych.

Uwaga: Produkty drukowane (książki, gazety, czasopisma, magazyny) zostały wyłączone z zakresu stosowania w ramach nowelizacji z 2025 roku.

Wkład łańcuchów dostaw w zapewnienie zgodności z EUDR

Głównymi filarami EUDR są przejrzystość oraz odpowiedzialność w łańcuchu dostaw. W praktyce firmy importujące lub handlujące tymi towarami w UE będą zobowiązane do pozyskiwania surowców niepowiązanych z wylesianiem. Aby zapewnić temu solidne podstawy, należy wdrożyć kompleksowe podejście oparte na należytej staranności, obejmujące śledzenie pochodzenia surowców, ocenę ryzyka wylesiania oraz skuteczne środki zarządzania ryzykiem.

EUDR nakłada na przedsiębiorstwa obowiązek tworzenia zaawansowanych systemów slęczenia pochodzenia, które monitorują towary od ich pierwotnego źródła aż po produkt gotowy. Proces ten wymaga gromadzenia i weryfikacji szczegółowych danych dotyczących łańcucha dostaw wolnego od wylesiania, począwszy od pierwotnych rolników i producentów, a skończywszy na przetwórcach i eksporterach. Firmy muszą prowadzić precyzyjną dokumentację oraz składać okresowe raporty potwierdzające ich zgodność z normami EUDR.

Wyzwania związane z EUDR

Rozporządzenie EUDR stanowi krok w kierunku bardziej zrównoważonego rozwoju. Niemniej jednak niesie za sobą wyzwania gospodarcze dla przedsiębiorstw, w szczególności z sektora żywności i suplementów diety:

• Złożoność łańcucha dostaw: Do dziś wiele firm zarządza skomplikowanymi łańcuchami dostaw o skali globalnej, które niekiedy osiągają tak duży stopień powiązania, że uzyskanie precyzyjnych informacji o odnośnych produktach i pochodzeniu surowców staje się utrudnione. Te komplikacje stanowią przeszkody w pełnej zgodności z EUDR.
• Koszty zgodności: Wdrożenie systemów należytej staranności, technologii śledzenia i niezależnych audytów może być niezwykle kosztowne, zwłaszcza dla małych i średnich przedsiębiorstw.
• Zakłócenia w łańcuchu dostaw: W odpowiedzi na wymogi EUDR firmy mogą być zmuszone do rozważenia zmiany dostawców lub modyfikacji praktyk pozyskiwania i produkcji. W efekcie mogą stać się podatne na zakłócenia powodujące potencjalne opóźnienia lub dodatkowe koszty logistyczne.
• Gromadzenie i weryfikacja danych: Pozyskiwanie wiarygodnych danych o odbiorze towarów i weryfikowanie ich jako „wolnych od wylesiania” może być trudne, zwłaszcza w przypadku dostawców z odległych obszarów, gdzie transport, infrastruktura lub minimalne egzekwowanie prawa nie wspierają tych działań.

Wymagania EUDR

Aby skutecznie poruszać się w otoczeniu regulacyjnym EUDR, firma musi spełnić szereg wymagań:

• Należyta staranność: Firmy muszą przeprowadzać rygorystyczne działania w zakresie należytej staranności, aby upewnić się, że ich produkty nie mają związku z wylesianiem. Proces ten obejmuje analizę ryzyka, gromadzenie danych oraz programy ograniczania ryzyka.
• Przetracewalność: Przedsiębiorstwa muszą być w stanie prześledzić pochodzenie towarów i przedstawić szczegółową dokumentację dotyczącą realizacji łańcucha dostaw, gwarantując integralność na każdym etapie procesu produkcyjnego.
• Sprawozdawczość: Ogólny raport zawierający szczegółowe informacje potwierdzające zgodność z EUDR powinien zostać przedłożony przez firmy organom UE do weryfikacji, ponieważ nieprzestrzeganie przepisów może prowadzić do nałożenia kar.
• Niezależna weryfikacja: W niektórych przypadkach firmy mogą wymagać weryfikacji procesów należytej staranności przez stronę trzecią, co zwiększa poziom odpowiedzialności.

Wpływ EUDR na przemysł spożywczy

Niniejsze rozporządzenie prawdopodobnie wywrze głęboki wpływ na branżę spożywczą i sektor suplementów diety. Główne składniki, takie jak olej palmowy, soja, kakao i kawa, które są powszechne w tych sektorach, objęto teraz szczegółową kontrolą. Od firm oczekiwano wdrożenia systemów slledzenia pochodzenia i składania oświadczeń o należytej staranności potwierdzających, że ich produkty spełniają standardy EUDR do 30 grudnia 2026 r. Ta radykalna zmiana przepisów spowodowała wzrost wydatków operacyjnych w zakresie zaawansowanych technologii śledzenia, audytów przeprowadzanych przez strony trzecie oraz potencjalnie droższych, zrównoważonych składników.

Jednakże EUDR stwarza również duże możliwości dla przedsiębiorstw. Proaktywne korporacje, które dostosują swoją działalność do rozporządzenia, zyskają szansę na wyprzedzenie konkurencji dzięki dotarciu do rosnącej grupy klientów wrażliwych na kwestie środowiskowe. Firmy mogą odbudować swoją reputację i zbudować lojalność klientów, przechodząc na dostawców oferujących surowce niepowiązane z wylesianiem lub modyfikując swoje produkty poprzez wykluczenie składników wysokiego ryzyka. 

Jak Freyr może pomóc

W Freyr specjalizujemy się w zgodności regulacyjnej i oferujemy szereg usług, które pomogą Państwu poruszać się w labiryncie przepisów EUDR. Nasza wiedza obejmuje:

• Szkolenia z zakresu należytej staranności w ramach EUDR: Pomagamy w projektowaniu i doskonaleniu mechanizmów należytej staranności w celu spełnienia wymagań EUDR.
• Ocena ryzyka i jego mitygacja: Nasi eksperci przeprowadzają dokładną i skuteczną ocenę ryzyka klienta oraz sugerują sposoby jego mitygacji, aby Twój łańcuch dostaw pozostał stabilny i w pełni zgodny z przepisami.
• Raportowanie zgodności: Wspieramy klientów w przygotowywaniu i przekazywaniu raportów zgodności, dbając o to, aby były one dokładne i kompleksowe oraz w pełni uwzględniały wszelkie wymagania EUDR.
• Szkolenia i wsparcie: Oferujemy sesje szkoleniowe mające na celu zbudowanie kompetencji niezbędnych dla Twojego zespołu w celu zapewnienia zgodności z przepisami, śledzenia zmian regulacyjnych oraz utrzymania aktualności umiejętności.

Podsumowanie

W wyniku EUDR przedsiębiorstwa spożywcze przechodzą głęboką transformację w zakresie strategii zrównoważonego rozwoju i przeciwdziałania wylesianiu. Sytuacja ta stawia przed nimi liczne przeszkody, a jednocześnie stanowi platformę do zademonstrowania zaangażowania w zrównoważone praktyki. Freyr zobowiązuje się do wspierania Państwa w poruszaniu się po złożonych obszarach regulacyjnych. Dzięki naszym zróżnicowanym usługom w zakresie należytej staranności, oceny ryzyka, raportowania zgodności i wsparcia szkoleniowego Państwa firma osiągnie zgodność z EUDR, aktywnie uczestnicząc w globalnych inicjatywach na rzecz ograniczenia wylesiania.

Dzięki specjalistycznym wskazówkom Freyr dotyczącym EUDR dla producentów suplementów diety możliwe jest ustalenie standardów regulacyjnych zwiększających obecność na rynku UE, osiągnięcie przewagi konkurencyjnej oraz wspieranie zrównoważonego rozwoju. Wdrożenie to wymaga natychmiastowych działań mających na celu przygotowanie łańcuchów dostaw i pełną zgodność z tym kluczowym rozporządzeniem.