6 min czytania
Zgodnie z unijnym rozporządzeniem w sprawie wyrobów medycznych 2017/745 dowody po wprowadzeniu do obrotu nie są już traktowane jako kwestia drugorzędna z punktu widzenia przepisów. Działania takie jak nadzór po wprowadzeniu do obrotu (PMS), okresowe raporty o bezpieczeństwie (PSUR) oraz poeksploatacyjne badania kliniczne (PMCF) stanowią obecnie kluczowe elementy cyklu życia dowodów klinicznych, które są dokładnie weryfikowane przez Jednostki Notyfikowane podczas ocen zgodności i bieżących audytów nadzoru.
Doświadczenia związane z rozporządzeniem MDR pokazują, że wiele ustaleń organów regulacyjnych nie wynika z braków w dokumentacji, lecz ze słabej identyfikowalności i niespójności pomiędzy systemem PMS, raportami PSUR, badaniami PMCF a raportem z oceny klinicznej (CER). Zaprojektowanie spójnego systemu dowodów po wprowadzeniu do obrotu jest zatem kluczowe dla wykazania ciągłej zgodności z przepisami, utrzymania certyfikacji oraz zapewnienia, że dowody kliniczne pozostają wystarczające w czasie.
Od monitorowania po wprowadzeniu do obrotu do tworzenia dowodów
Zakres i cel działań po wprowadzeniu do obrotu znacznie się rozszerzyły w ramach rozporządzenia MDR. PMS nie ogranicza się już do obsługi reklamacji i zgłaszania incydentów; jest to uporządkowany i proaktywny proces polegający na aktywnym gromadzeniu, analizowaniu i interpretowaniu rzeczywistych danych dotyczących bezpieczeństwa i działania wyrobu.
Intencja ta wyraźnie podkreśla, że wyniki działań w ramach PMS muszą bezpośrednio zasilać zarządzanie ryzykiem, aktualizacje oceny klinicznej oraz oceny stosunku korzyści do ryzyka. Dane po wprowadzeniu do obrotu nie mają zatem charakteru uzupełniającego – stanowią one przedłużenie bazy dowodów klinicznych zgromadzonych w momencie certyfikacji i muszą być utrzymywane przez cały cykl życia wyrobu.
PMS jako fundament dowodów po wprowadzeniu do obrotu
Niezawodny system PMS stanowi podstawę zarówno dla działań związanych z PSUR, jak i PMCF. Jednostki Notyfikowane oceniają, czy plany PMS precyzyjnie definiują źródła danych, metody analizy oraz mechanizmy przekazywania informacji zwrotnych do systemu zarządzania jakością.
Skuteczny PMS wykracza poza samo gromadzenie danych, integrując wiele strumieni informacji, w tym reklamacje, raportowanie trendów, dane o incydentach, rejestry, przeglądy literatury oraz opinie o działaniu wyrobu w warunkach rzeczywistych. Co istotne, Jednostki Notyfikowane oczekują od producentów wykazania, w jaki sposób dane z PMS są oceniane, a nie tylko zbierane.
To oczekiwanie bezpośrednio wspiera podejście oparte na cyklu życia w odniesieniu do oceny klinicznej i oceny działania, gdzie wnioski z okresu po wprowadzeniu do obrotu służą do potwierdzenia lub doprecyzowania założeń klinicznych przyjętych podczas oceny przed wprowadzeniem do obrotu.
PSUR: Konsolidacja wniosków dotyczących bezpieczeństwa i działania
Raporty PSUR służą jako formalny mechanizm okresowego podsumowywania i oceniania danych dotyczących bezpieczeństwa i działania wyrobów wyższego ryzyka (klasy IIa, IIb i III) po ich wprowadzeniu do obrotu. W świetle rozporządzenia MDR raporty PSUR nie są samodzielnymi podsumowaniami bezpieczeństwa; są to dokumenty analityczne, które muszą wykazywać stałą akceptowalność profilu korzyści i ryzyka wyrobu.
Jednostki Notyfikowane oczekują, że wnioski zawarte w raporcie PSUR będą spójne z następującymi elementami:
- Analizą trendów w ramach PMS
- Wynikami raportowania incydentów
- Aktualizacjami zarządzania ryzykiem
- Wnioskami z oceny klinicznej
Niespójności pomiędzy raportami PSUR a dokumentami CER należą do najczęstszych ustaleń podczas audytów przeprowadzanych na podstawie rozporządzenia MDR. Raport PSUR, który wskazuje nowe zagrożenia lub trendy w zakresie działania wyrobu, musi inicjować odpowiednie aktualizacje oceny klinicznej oraz, w razie potrzeby, działań PMCF. Oczekiwania te są poparte wytycznymi grupy MDCG dotyczącymi wymagań dla raportów PSUR.
PMCF jako narzędzie do uzupełniania luk w dowodach klinicznych
Badania PMCF pełnią szczególną i ukierunkowaną rolę w strukturze dowodów po wprowadzeniu do obrotu. Ich celem nie jest bezkrytyczne pozyskiwanie danych klinicznych, lecz rozwiewanie konkretnych, nierozstrzygniętych wątpliwości zidentyfikowanych podczas oceny klinicznej.
Jednostki Notyfikowane coraz częściej oceniają, czy plany PMCF są jasno uzasadnione przez:
- Ograniczenia w danych klinicznych ze zrealizowanych badań przed wprowadzeniem do obrotu
- Luki zidentyfikowane podczas ocen wystarczajęcych danych zgodnie z artykułem 61
- Zmiany w stanie wiedzy medycznej i technicznej
- Informacje pozyskane z działań w ramach PMS i PSUR
Oczekiwania te zostały sformułowane w dokumencie MDCG 2020-7, który kładzie nacisk na powiązanie wniosków z oceny klinicznej z określonymi celami PMCF.
Słabo uzasadnione lub ogólne plany PMCF są często kwestionowane podczas audytów, zwłaszcza gdy ocena kliniczna w dużym stopniu opiera się na literaturze lub równoważności.
Przetraceowalność: Kluczowe oczekiwanie Jednostki Notyfikowanej
W przypadku PMS, PSUR i PMCF przetraceowalność jest najważniejszym wymogiem w ramach rozporządzenia MDR. Jednostki Notyfikowane ocenę opierają na tym, czy istnieją jasne i udokumentowane powiązania między dowodami po wprowadzeniu do obrotu, działaniami w zakresie zarządzania ryzykiem, aktualizacjami oceny klinicznej a podejmowaniem decyzji regulacyjnych.
System zapewniający przetraceowalność wykazuje:
- W jaki sposób wyniki PMS są oceniane i przekazywane wyższym szczeblom
- W jaki sposób wnioski z PSUR wpływają na ocenę stosunku korzyści do ryzyka
- W jaki sposób działania PMCF są inicjowane, modyfikowane lub kończone
- W jaki sposób ogólne wyniki powprowadzeniowe są uwzględniane w raporcie CER
Wprowadzenie tych powiązań do szerszych praktyk zarządzania cyklem życia wyrobów medycznych pomaga producentom zachować spójność dokumentacji regulacyjnej i unikać rozdrobnienia danych.
Dowody powprowadzeniowe a wystarczalność zgodnie z artykułem 61
Dowody powprowadzeniowe odgrywają kluczową rolę w potwierdzaniu wystarczalności danych klinicznych zgodnie z artykułem 61. Jednostki Notyfikowane rutynowo sprawdzają, czy dane z PMS, PSUR i PMCF potwierdzają lub przeczą założeniom przyjętym w CER.
Jest to szczególnie ważne w przypadku wyrobów o ugruntowanej pozycji na rynku (legacy devices), gdzie dane historyczne mogą już nie odzwierciedlać obecnej praktyki klinicznej lub stanu wiedzy technicznej. Ponadto bieżące gromadzenie danych powprowadzeniowych jest niezbędne do utrzymania wystarczalności dowodów upływem czasu.
Szczególne względy dotyczące SaMD i urządzeń opartych na sztucznej inteligencji
W przypadku oprogramowania będącego wyrobem medycznym (SaMD) oraz technologii wykorzystujących sztuczną inteligencję systemy gromadzenia dowodów powprowadzeniowych muszą uwzględniać szybkie iteracje, aktualizacje oprogramowania i zmieniające się środowiska użytkowania. Działania w ramach PMS i PMCF mogą wymagać bardziej dynamicznego rejestrowania wskaźników wydajności, zachowania algorytmów i rzeczywistych wyników klinicznych niż w przypadku tradycyjnych wyrobów.
Wyzwania te odzwierciedla wytyczna IMDRF dotycząca oceny klinicznej oprogramowania będącego wyrobem medycznym (SaMD) oraz stanowiska regulacyjne Europejskiej Agencji Leków (EMA) w sprawie zdrowia cyfrowego i sztucznej inteligencji. Producenci muszą jasno wyjaśnić, w jaki sposób dowody powprowadzeniowe wspierają bieżącą walidację skuteczności klinicznej.
Wniosek: Budowa zrównoważonego systemu dowodów powprowadzeniowych w ramach MDR
Zgodnie z rozporządzeniem MDR, PMS, PSUR i PMCF nie są już odizolowanymi działaniami z zakresu zgodności. Razem tworzą ciągły system dowodów powprowadzeniowych, który stanowi podstawę oceny klinicznej, oceny stosunku korzyści do ryzyka oraz zaufania organów regulacyjnych.
Producenci, którzy projektują procesy powprowadzeniowe z uwzględnieniem przetraceowalności, uzasadnienia i integracji z cyklem życia, mają lepszą pozycję, aby spełnić oczekiwania Jednostek Notyfikowanych i utrzymać długoterminową zgodność z przepisami. Spójny system dowodów powprowadzeniowych nie tylko wspiera obowiązki regulacyjne, ale także wzmacnia wiarygodność naukową oceny klinicznej przez cały cykl życia wyrobu.
W jaki sposób Freyr wspiera integrację dowodów powprowadzeniowych
Zaprojektowanie spójnego systemu dowodów powprowadzeniowych wymaga koordynacji działań w obszarach klinicznym, regulacyjnym, jakościowym oraz zarządzania ryzykiem. Freyr wspiera producentów w opracowywaniu strategii PMS, przygotowywaniu raportów PSUR, projektowaniu planów PMCF oraz zapewnianiu przetraceowalności między wynikami powprowadzeniowymi a raportami z oceny klinicznej.
Eksperti Freyr pomagają organizacjom reagować na ustalenia Jednostek Notyfikowanych, wzmacniać spójność dowodów w cyklu życia oraz wdrażać wymagania powprowadzeniowe MDR zarówno dla wyrobów o ugruntowanej pozycji, jak i innowacyjnych. Aby uzyskać wsparcie w zakresie PMS, PSUR, PMCF lub strategii dotyczącej klinicznych dowodów powprowadzeniowych w ramach EU MDR, skontaktuj się z ekspertem Freyr, aby omówić swoje cele regulacyjne.
O autorze
Dr Radhika Ramachandran kieruje Globalnym Centrum Doskonałości (CoE) ds. Pisania Dokumentacji Medycznej w obszarze Regulacji w Freyr Inc., dostarczając dokumentację regulacyjną i strategie w ramach globalnych regulacji dla wyrobów medycznych i wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro (IVD). Posiadając ponad dziesięcioletnie doświadczenie w MedTech, badaniach klinicznych i strategii regulacyjnej, specjalizuje się w opracowywaniu i przeglądaniu kluczowych dokumentów regulacyjnych zgodnych z globalnymi standardami, w tym EU MDR i EU IVDR. Zapewnia doradztwo strategiczne i dostosowane rozwiązania w zakresie pisania dokumentacji regulacyjnej dla firm MedTech, wspierając zgłoszenia regulacyjne i dokumentację cyklu życia. Dr Radhika posiada doktorat z biotechnologii i jest Certyfikowanym Pisarzem Medycznym, z udziałem w tworzeniu ponad 1500 dokumentów regulacyjnych. Jej obecne działania koncentrują się na wykorzystywaniu sztucznej inteligencji i zdrowia cyfrowego do przekształcania pisania dokumentacji medycznej w obszarze regulacji.
