EFSA pakiet „Jedna substancja, jedna ocena” w celu usprawnienia unijnych ocen ryzyka związanego z substancjami chemicznymi

„1 stycznia 2026 r. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) ogłosił wdrożenie pakietu „Jedna substancja, jedna ocena” (OSOA) – kluczowej inicjatywy w ramach unijnej strategii na rzecz zrównoważonego rozwoju w dziedzinie chemikaliów, mającej na celu zwiększenie spójności, przejrzystości i efektywności ocen ryzyka związanego z chemikaliami w całej Unii Europejskiej. 

Ramy OSOA mają szerokie zastosowanie do substancji chemicznych wykorzystywanych w zabawkach, żywności, kosmetykach, produktach farmaceutycznych, pestycydach, środkach biobójczych i innych produktach podlegających regulacjom, a ich celem jest zapewnienie spójnej oceny każdej substancji w różnych obszarach regulacyjnych. Oczekuje się, że dzięki lepszej koordynacji i wymianie danych między agencjami UE nowy system umożliwi wcześniejsze wykrywanie zagrożeń chemicznych oraz w razie potrzeby przyspieszy podejmowanie działań regulacyjnych, wzmacniając w ten sposób ochronę zdrowia ludzkiego i środowiska.

W ramach tej inicjatywy UE planuje utworzyć nową wspólną platformę danych dotyczących substancji chemicznych (EU-CDPC), która będzie pełnić rolę ogólnodostępnego centralnego punktu gromadzącego dane dotyczące substancji chemicznych zebrane na mocy różnych rozporządzeń UE. Platforma, która ma zostać uruchomiona do końca 2028 r., ułatwi ponowne wykorzystywanie informacji o substancjach chemicznych, wesprze proces podejmowania decyzji regulacyjnych oraz ograniczy powielanie ocen. EFSA Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA) wspólnie opracowały dokument strategiczny przedstawiający koncepcję OSOA, wskazujący istniejące nieefektywności i proponujący rozwiązania, takie jak centralny mechanizm koordynacji, lepszy podział zadań między agencjami, w tym w zakresie oceny mieszanin chemicznych, oraz przyjęcie ujednoliconego, ustrukturyzowanego formatu danych. ECHA, przy wsparciu EFSA innych organów UE, jest odpowiedzialna za opracowanie EU-CDPC, która początkowo będzie zawierała minimalny zestaw danych i ma osiągnąć pełną integrację wszystkich istniejących i nowo generowanych danych dotyczących substancji chemicznych w ciągu dziesięciu lat od wejścia w życie odpowiednich rozporządzeń, a jej ukończenie planowane jest na koniec 2036 r.”